Tuần qua từ ngày 16-21/07/2025, tỉnh dòng châu Âu đã tổ chức một chuyến hành hương dành cho khối nói tiếng Pháp tại Roumanie nhân dịp kỷ niệm một trăm năm Hội Dòng Tận Hiến Đức Mẹ hiện diện tại xứ sở này (1925-2025). Tham dự viên bao gồm các nữ tu đến từ Pháp, một số giáo dân dấn thân ở Pháp, Roumanie, các cộng đoàn sở tại.
Chuyến hành hương được kết hợp giữa hội thảo, tham quan, và cầu nguyện và đã được ban tổ chức lên lịch trình từ rất lâu. Sau khi đáp xuống sân bay Bucarest, chúng tôi được chào đón tại cộng đoàn “Sainte Trinité” và bố trí chỗ lưu trú để nghỉ ngơi. Ngày hôm sau, chúng tôi khai mạc khóa hội thảo tại trung tâm “Saints Pierre et André” của các cha dòng Đức Mẹ Lên Trời với chủ đề bối cảnh lịch sử xã hội Rumani lúc Hội Dòng được khai sinh, thuyết trình bởi giáo sư Livui Damian đến từ đại học Bucarest. Phần thứ hai được tiếp nối bởi cha Lucian Dincă (AA) với đề tài việc sự cộng tác của hai hội dòng ở Rumani. Trong buổi chiều hôm ấy, chúng tôi được nghe sự phát triển của hội dòng theo thời gian cùng những thăng trầm, bắt bớ trong giai đoạn 1925-1989 và giai đoạn mở cửa tự do tôn giáo cho tới nay do sơ Felicia và Bernadetta chia sẻ. Bên cạnh đó, chúng tôi được nghe chứng tá của hai vị giám mục về những gì các Ngài đã thấy nơi các sơ trong thời gian “hầm trú” bị trục xuất khỏi tu viện và sống âm thầm giữa đời thường nhưng rất phi thường. Chúng tôi cũng nghe lời kể của các sơ Roumanie về những “số sót” sau bắt bớ đã kiên cường sau giông bão và gầy dựng lại một “mùa xuân mới” cho hội dòng với bầu khí đầy xúc động.
Tiếp đến, chúng tôi có dịp khám phá đan viện Căldărușani của Chính thống giáo không chỉ với kiến trúc nghệ thuật thánh nhưng vì đó là nơi giam giữ các giám mục công giáo hy lạp trong thời bài trừ đức tin công giáo. Xen kẽ đó, chúng tôi cũng sống lại hành trình của nữ tu Alexandia, người đã kể lại trong tự truyện của mình kinh nghiệm nội tâm khi sống trong tù. Rời đan viện, chúng tôi dừng chân tại đan viện Cat-minh ở Ciofliceni để dâng lễ và ăn trưa. Trong buổi chiều, chúng tôi tham quan nhà thờ chính tòa chính thống nhỏ nhất thế giới và được Đức Giám Mục đặc cách đi vào của thánh- nơi dành riêng cho tư tế và phục vụ bàn thờ. Kế đến, chúng tôi tham quan nhà thờ chính tòa Saint Joseph, nơi các sơ đã đến tham dự phụng vụ khi tất cả các nhà thờ khác bị đóng cửa. Sau đó, chúng tôi dừng chân tại nghĩa trang để viếng mộ và cầu nguyện tri ân cho các sơ đã qua đời.
Ngày thứ ba, rời Bucarest bằng xe bus, từ miền nam, chúng tôi mất một ngày để đi chuyển đến phía bắc là Sighetu Marmației. Dừng chân tại tu viện Mẹ Thiên chúa của một Hội Dòng thuộc giáo hội công giáo nghi thức Byzantin để nghỉ đêm, sáng hôm sau, chúng tôi bắt đầu tham quan nhà tưởng niệm các nạn nhân trong thời kì đen tối. Nhà tưởng niệm này là một nhà tù trước kia nhưng giờ đây, mỗi phòng giam lại trở thành một phòng trưng bày nhỏ các di tích, chứng từ của các tù nhân. Đặc biệt nhất là giám mục công giáo hy lạp đã bị giam giữ ở đây và được phong thánh tử đạo năm 2019 bởi Đức Phanxicô. Tiếp đó, chúng tôi ghé thăm nghĩa trang người nghèo, nơi giáp ranh với Ucraina chỉ một con sông, nơi an táng các tù nhân, các giám mục trong những ngôi mộ tập thể mà ngày nay một thánh đường đang mọc lên ngay bên cạnh để tưởng nhớ họ. Buổi chiều, chúng tôi di chuyển đến Satu Mare, để thăm nơi an nghỉ của các soeurs. Sau đó, chúng tôi lên đường đến Oradea, nơi cộng đoàn các sơ hiện diện để tham dự thánh lễ mừng 100 năm hiện diện theo nghi thức đông phương. Thánh lễ kết thúc với bữa tiệc Agape cùng giáo dân giáo xứ.
Ngày chủ nhật có thể nói là cao điểm của chuyến hành hương khi chúng tôi đặt chân đến Beiuș. Ngài hài hước chia sẻ rằng khi yêu nhau thì người ta sẽ khó quên được nơi tình yêu bắt đầu. Trước khi bắt đầu thánh lễ, chúng tôi ghé chào đầu tiên là các sơ ở nghĩa trang thành phố cùng cha xứ. Kế đó, đoàn di chuyển tới tham quan tòa giám mục, nơi 6 soeur đầu tiên được đón tiếp để bắt đầu sứ mạng và ghé qua nghĩa trang để cầu nguyện cho các sơ. Chúng tôi cũng thăm một ngôi trường nơi các sơ đã từng làm việc. vào 10h15 phút, chúng tôi di chuyển về nhà thờ để tham dự thánh lễ. Mặc dù Hội Dòng không còn hiện diện ở đây nhưng chúng tôi chọn nơi này vì đó là khởi đầu của sứ vụ. Với sự đón tiếp nồng nhiệt của Đức Giám Mục Công Giáo Hy-Lạp, các linh mục và giáo dân, chúng tôi cũng được ông thị trưởng tặng bằng khen về sự đóng góp của các sơ trong việc giáo dục.
Sau bữa trưa, chúng tôi ghé lại ngôi trường Pavelian mà các sơ đã mở ngày trước, có thời điểm số học sinh lên tới 2000 mà nay bị bỏ hoang vì thời cuộc. Chúng tôi cũng thăm nhà mục vụ giáo xứ nơi xưa kia là cộng đoàn của các sơ. Những cảm xúc khó diễn tả thành lời dâng lên từ đáy lòng mỗi tham dự viên. Buổi chiều, chúng tôi tham quan “hang Gấu” của Beiuș để khám phá thiên nhiên của địa phương. Sau đó, chúng tôi về lại Oradea để nghỉ đêm.
Chia tay miền Beiu, chúng tôi lên xe ngày hôm sau để trở về Bucharest, đường đã dễ đi hơn trước nhưng cũng mất một ngày. Chúng tôi dừng chân bên cao tốc để cử hành thánh lễ. Vượt qua con sông Olt dài như vô tận, băng qua những cánh đồng hướng dương, lúa mì, những nương nho của miền quê, chúng tôi về với những dãy nhà cao tầng và sự ồn ào của thành phố. Nhưng trong lòng mỗi người đều khắc ghi những cảm xúc, những ấn tượng rất khó quên.
Cảm ơn Hội Dòng vì trải nghiệm quá đỗi quý giá này, nó không chỉ là chuyến đi để khám phá một đất nước, một nền văn hóa, một địa danh nhưng là để chạm vào đáy lòng và men theo dấu chân những người đi trước, để ghi nhớ những con người đã đổ máu cho đức tin, đã kiên tâm trong thử thách và đã gieo trồng những mầm ơn gọi trên đất nước này. Nguyện cho hạt giống đức tin được tiếp tục bén rễ nơi đây, cho sự hiệp nhất được xây dựng mà không mất đi sự đa dạng phong nhiêu của nó. Lạy các thánh tử đạo Roumanie, cầu cho chúng con trong năm thánh này!
Sr Marie Thúy, OA
Ghi chú:
Giáo hội Công giáo Đông Phương/Byzantin/Hy Lạp là giáo hội theo nghi thức đông phương hiệp nhất với Giáo Hội Công Giáo theo nghi thức La tinh, vâng phục Đức Thánh Cha. Các linh mục ở đây được phép kết hôn và có con cái.